ZNALEŹLI ZAPALARKĘ SAPERSKĄ

W dniu 03.04.2021 r. Patrol Saperski nr 26 z 1. Pułku Saperów w Brzegu podczas interwencyjnego oczyszczania leśnego terenu w Dobrzeniu Wielkim z niebezpiecznych przedmiotów grożących wybuchem odsłonił, a następnie zabezpieczył element, będący najprawdopodobniej wojskową zapalarką saperską, pochodzącą z okresu II wojny światowej. Informację o tym znalezisku natychmiast przekazano Opolskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Opolu.

Przekazanie tak unikatowego przedmiotu przedstawicielowi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Opolu nastąpiło w dniu 13.05.2021 r. w siedzibie pułku saperów w Brzegu. Zgodnie z art.35 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami niniejszy element wojskowego wyposażenia zostanie przekazany w depozyt do specjalistycznego muzeum gromadzącego zabytki z czasów II wojny światowej.

Jednocześnie należy pochwalić wzorową postawę żołnierzy Patrolu Saperskiego nr 26 z Brzegu, którzy nie tylko profesjonalnie odsłonili znalezisko, ale także niezwłocznie o tym powiadomili odpowiednie służby konserwatorskie. Dzięki ich sprawnym działaniom odkryty przedmiot będący materialnym świadectwem walk prowadzonych na terenie gminy Dobrzeń Wielki u schyłku II wojny światowej wzbogaci wojskowe zbiory muzealne.

Zapalarka1 Zapalarka2 Zapalarka3
Zapalarka4 Zapalarka5  

 

 

Wielkie Sprzątanie Kopic

Jak poinformował nas Pan Maciej Mischok, Społeczny Opiekun Zabytków, w dniu 8 maja 2021 r. w Kopicach odbyło się po raz czwarty Wielkie Sprzątanie Kopic #sprzatajKopice. Początkowo planowano zorganizować je 17 kwietnia w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków. Jednak ze względu na sytuację epidemiologiczną organizatorzy byli zmuszeni zmienić termin akcji mającej na celu oczyszczenie terenu zabytkowego parku przypałacowego w Kopicach.

W sprzątaniu, podczas którego zebrano około 100 worków śmieci, wzięli udział nie tylko mieszkańcy Kopic, Grodkowa i okolic, ale również osoby pochodzące z innych województw. Dzięki tej bardzo ważnej i cennej inicjatywie społecznej czekający na rewitalizację zabytkowy park odzyskał część swoich dawnych walorów.

Następne Wielkie Sprzątanie Kopic Pan Maciej Mischok zaplanował na jesień bieżącego roku.

Kopice4 Kopice3 Kopice5
Kopice1 Kopice6  Kopice2021 1

 

Znaleziono siekierkę z okresu kultury łużyckiej

Wiosna to czas spacerów nie tylko w poszukiwaniu oznak budzącej się przyrody, ale także śladów minionych zdarzeń historycznych. Podczas takich poszukiwań na terenach lasów kędzierzyńsko-kozielskich prowadzonych za pomocą wykrywacza metali przez lokalnego detektorystę znaleziono, a następnie przekazano do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu przedmiot bardzo cenny dla dziejów kultury, archeologii i historii. Poszukiwania były prowadzone legalnie, po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego. Miłośnik historii wydobył zalegającą dosłownie 10 cm pod powierzchnią ziemi siekierkę pochodzącą z okresu brązu, a więc około 1300 r. p.n.e. Jest to siekierka typu czeskiego. Pomimo tego, że ma przeszło trzy tysiące lat, jest zachowana w bardzo dobrym stanie. Dzięki grubej warstwie patyny brąz nie uległ korozji. Jedynie na ostrzu siekierki widoczne są niewielkie ubytki.

Siekierka1 Siekierka2
Siekierka3 Siekierka4

Gmina Paczków laureatem I edycji konkursu „Samorząd dla Dziedzictwa”

W ubiegłym roku po raz pierwszy został zorganizowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków ogólnopolski konkurs „Samorząd dla Dziedzictwa”. Laureatem tego konkursu została Gmina Paczków. Celem konkursu jest promowanie i upowszechnianie najlepszych wzorców w zakresie opracowywania i wdrażania Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami (GPONZ). Niniejszy program stanowi bowiem dokument strategiczny dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony i zarządzania dziedzictwem kulturowym.

Uhonorowany tym wyróżnieniem program dla Paczkowa jest dokumentem skierowanym do całej społeczności gminy Paczków, a w szczególności do właścicieli i użytkowników obiektów zabytkowych. Stanowi on źródło wsparcia, koordynacji, a przede wszystkim inspiracji do działań w sferze ochrony, edukacji i popularyzacji zabytków.

Podkreślić trzeba, że była to pierwsza edycja tego konkursu, stąd pełne wyrazy uznania dla władz samorządowych za profesjonalne podejście do zagadnień związanych z dziedzictwem kulturowym i zaangażowanie w ratowanie zabytków Paczkowa. Z uwagi na pandemię dopiero obecnie można było odebrać nagrodę. Tablica pamiątkowa została z tej okazji wmurowana w elewację Ratusza w Paczkowie.

 

Paczkw 1 Paczkw 2 Paczkw3

Ogłoszono wyniki złożonych odwołań I naboru w programie „Ochrona zabytków”

Uprzejmie informujemy, że Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu rozpatrzył odwołania w ramach I naboru do programu „Ochrona Zabytków”, którego celem jest zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, realizowane poprzez konserwację i rewaloryzację zabytków nieruchomych i ruchomych oraz ich udostępnianie na cele publiczne. Niżej przedstawiamy tabelę z dotowanymi na kwotę 1 350 000,00 zł zabytkowymi obiektami z terenu Opolszczyzny.

MIEJSCOWOŚĆ                                        
OBIEKT I ZAKRES PRAC                                                                                               
DOTACJA                      
Byczyna, gm. Byczyna mury miejskie z wieżami bramnymi oraz basztą (XV/XVI): ratownicze roboty budowlane i prace konserwatorskie odcinka południowo-zachodniego i wieży bramnej zachodniej - etap I 400 000,00 zł
Lubrza, gm. Lubrza kościół pw. św. Jakuba Starszego (XVIII w.): remont elewacji kościoła - etap II 100 000,00 zł
Opolu, gm. Opole Katedra pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (XIII-XIV): Konserwacja elewacji ściany północnej oraz elewacji kaplicy północnej Katedry – etap zamykający 200 000,00 zł
Ziemiełowice, gm. Namysłów zespół pałacowo-parkowy (XIX w.): remont konstrukcji dachu z wymianą pokrycia dachowego, remont uszkodzonych stropów poddasza i piętra, renowacja tynków wewnętrznych 450 000,00 zł
Więcmierzyce, gm. Grodków kościół p.w. św. Bartłomieja Apostoła: konserwacja ołtarza i ambony 200 000,00 zł
Razem 1 350 000,00 zł

Wyniki I naboru w programie OCHRONA ZABYTKÓW

Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu przyznał dotacje w ramach programu Ochrona Zabytków, którego celem jest zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, realizowane poprzez konserwację i rewaloryzację zabytków nieruchomych i ruchomych oraz ich udostępnianie na cele publiczne. Niżej przedstawiamy tabelę z dotowanymi na kwotę 1 757 000,00 zł zabytkowymi obiektami z terenu Opolszczyzny.

MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT i ZAKRES PRAC DOTACJA
Otmuchów, gm. Otmuchów Zamek Biskupi (XIII w.): zakup i montaż systemu sygnalizacji pożaru oraz prace zabezpieczające obiekt przed pożarem - etap III    600 000,00
Baborów, gm. Baborów kościół pw. św. Józefa (XVII-XVIII): prace ratunkowe zabezpieczające konstrukcję kościoła - etap VII    420 000,00
Grodków, gm. Grodków kościół pw. św. Michała Archanioła (XIII w.): remont konserwatorski dachu kościoła wraz z kocim biegiem - etap II    130 000,00

Tułowice, gm. Tułowice

budynek administracji d. fabryki porcelany "RS Tillowitz" (1904 r.): zakup i montaż urządzeń sygnalizacji pożaru i oddymiani    15 000,00
Brzeg, gm. Brzeg kościół pw. św. Mikołaja (XIV w.): prace konserwatorskie elewacji nawy bocznej południowej kościoła, zakrystii i kaplicy - etap VI    170 000,00
Buków, gm. Otmuchów pomnik św. Jana Nepomucena (1780 r.)- konserwacja techniczna i estetyczna pomnika, figury wraz z ogrodzeniem - etap II      12 000,00
Gościęcin, gm. Pawłowiczki kościół pw. Wniebowzięcia NMP (XVII w.), ołtarz główny (ok. 1730 r.): prace konserwatorskie i restauratorskie – etap II    110 000,00
Dąbrowa, gm. Dąbrowa kościół pw. św. Wawrzyńca (XVII w.): remont dachu      50 000,00
 Kościerzyce, gm.Lubsza
kościół pw. Wniebowzięcia NMP (XIV w.), wieża (XVII w.): remont konstrukcji wieży kościoła z wykonaniem instalacji odgromowej
   250 000,00

 

       

           Informujemy równocześnie, że jest możliwość złożenia odwołania do dnia 06 marca 2021 r., jeżeli wniosek w toku oceny uzyskał co najmniej 50 punktów. Odwołania należy złożyć za pośrednictwem systemu EBOI. Wskazówki dotyczące złożenia odwołania poprzez system EBOI znajdują się w instrukcji Krok po kroku (krok 13) na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego: https://www.gov.pl/web/kultura/ochrona-zabytkow3

Dotacje i refundacje OWKZ na prace przy zabytkach ruchomych w 2020 r.

Jesień 2020 r. stanowiła tradycyjnie czas intensywnych odbiorów prac konserwatorskich, które były prowadzone mimo utrudnień spowodowanych panującą epidemią COVID-19 i związanych z nią obostrzeń. Wśród zabytków ruchomych konserwacji poddawane były między innymi obiekty, które w ubiegłym roku uzyskały dofinansowanie Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Dotacje celowe na prace konserwatorskie przy zabytkach wpisanych do rejestru uzyskały następujące zabytki ruchome:

-     barokowy obraz Chrystus Dobry Pasterz, pochodzący z uznanego za pomnik historii kościoła odpustowego pw. św. Anny w Oleśnie (fot.1);

-     marmurowa rzeźba Święty Jan Nepomucen, zlokalizowana na prywatnej posesji w miejscowości Biedrzychowice, gm. Głogówek (fot.2);

-     marmurowa chrzcielnica z drewnianą pokrywą z kompozycją rzeźbiarską Grupa Chrztu Świętego (1862) z kościoła parafialnego pw. św. Michała Archanioła w Prudniku (fot.3);

-     para barokowych drzwi do zakrystii południowej i północnej w kościele parafialnym pw. św. św. Mikołaja i Franciszka Ksawerego w Otmuchowie (fot.4);

-     renesansowa rzeźba Krucyfiks z kościoła parafialnego pw. św. Jana Chrzciciela w Zimnicach Wielkich, gm. Prószków (fot.5);

-     renesansowa płyta nagrobna Jana Kobyłki (zm. 1544) w kościele filialnym pw. św. Marii Magdaleny w Krasnym Polu, gm. Głubczyce (fot.6);

-     obraz Adoracja Najświętszego Sakramentu (XVIII w.) z kościoła filialnego pw. św. Wawrzyńca w Nasalach, gm. Byczyna (fot.7);

-     barokowa ambona z 1786 r. w kościele parafialnym pw. św. Mikołaja w Wierzbięcicach, gm. Nysa (fot.8);

-     cztery barokowe rzeźby z dwóch ołtarzy bocznych: św. Jana Ewangelisty, św. Jana Chrzciciela i dwóch świętych Starotestamentowych, z kościoła parafialnego pw. św. Marcina Biskupa w Lipnikach, gm. Kamiennik (fot.9-12);

-     barokowa rzeźba Święty Jan Nepomucen, zlokalizowana na prywatnej posesji w miejscowości Buków, gm. Otmuchów – I etap prac obejmujący konserwację trójczłonowego trzonu z latarnią (fot.13);

-     renesansowa chrzcielnica w kościele pomocniczym pw. św. Józefa Robotnika w Michałowie, gm. Olszanka (fot.14);

-     holownik parowy RADGOST tzw. Barka, znajdujący się na Kanale Ulgi w Opolu (fot.15).

Ponadto Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił w ubiegłym roku trzech refundacji wydatków poniesionych na prace konserwatorskie przy zabytkach ruchomych w okresie trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku. Dotyczyły one następujących zabytków:

-       organy z kościoła parafialnego pw. św. Marii Magdaleny w Łambinowicach (fot.16);

-       organy z kościoła parafialnego pw. Matki Boskiej Szkaplerznej w Grabinie, gm. Biała (fot.17);

-       rzeźba Madonna z Dzieciątkiem z kościoła filialnego pw. św. św. Piotra i Pawła w Przylesiu Dolnym, gm. Grodków (fot.18).

Przypominamy, iż wnioski o dofinansowanie prac konserwatorskich przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków należy składać w terminie do dnia 28 lutego roku, w którym prace mają być przeprowadzone. Informacja wraz z wzorami wniosków dostępna jest na stronie urzędu konserwatorskiego www.wuozopole.pl

oprac.Anna Molenda

Fotografie z archiwum WUOZ-u:

Olesno1 Biedrzychowice1 Prudnik1

Otmuchw1

Zimnice Wielkie1 Krasne Pole1 Nasale1 Wierzbicice1
Lipniki1 Lipniki2 Lipniki3 Lipniki4
Bukw1 Michaw1 Opole Barka1 ambinowice1
Grabina1 Przylesie Dolne1    

Opolska kapliczka została wpisana do rejestru zabytków

Wybudowana w 2 poł. XIX w. w stylu niemieckiego neorenesansu kapliczka słupowa, zlokalizowana u zbiegu ul. Krakowskiej i Leona Powolnego w Opolu została wpisana do rejestru zabytków ruchomych województwa opolskiego. Murowana z cegły i otynkowana, jednokondygnacyjna kapliczka została wzniesiona w pobliżu budynków Królewskiej Kolei Żelaznej. Wspomniany zespół budynków został wzniesiony na podstawie planów urbanistycznych z lat 1889 i 1894, dzięki którym władze Opola starały się uregulować kilka starych ulic i zabudować m.in. ul. Krakowską i Książąt Opolskich. Powstała w tym czasie kapliczka została zlokalizowana zgodnie ze zwyczajem przy drodze prowadzącej do dworca kolejowego, by podróżny mógł polecić się opiece Opatrzności Bożej, Matki Boskiej i Świętych.

W niszach poszczególnych boków wybudowanej na planie kwadratu kapliczki zostały zamontowane obrazy. Od wschodu umieszczono w centrum przedstawienie Matki Boskiej Piekarskiej, nad którym wyeksponowano fotografię na porcelanie z przedstawieniem Jezusa Miłosiernego. Pod obrazem zamontowano kamienną tablicę z napisem: „BOGURODZICO DZIEWICO - / MARYJO KRÓLOWO POLSKI/ PROŚ BOGA ZA NAMI I OKAŻ/ NAM MIŁOSIERDZIE JEGO”. Od północy w niszy umieszczono obraz Święty Mikołaj, nad którym widać zdjęcie na porcelanie przedstawiające Praskie Dzieciątko Jezus. Pod obrazem zawieszono kamienną tablicę z napisem: „NAJŚWIĘTSZE DZIECIĘ/ JEZUS TO JEST ZBAWIENIE-/ ŚWIATA./ PRZYJDŹ KRÓLESTWO TWOJE”. Od południa pod wnęką niszy na zamontowanej kamiennej płycie widnieje napis: „CHRYSTE KRÓLUJ NAM/ ZAWSZE I WSZĘDZIE A NIE/ BĄDŹ NA NAS ZAGNIEWANY/ NA WIEKI”.    

oprac.Katarzyna Długosz-Niedbalec

Fotografie z archiwum WUOZ-u:

Opole1 Opole2 Opole3

Park podworski w Wierzbicy Górnej został wpisany do rejestru zabytków

Po opracowaniu dokumentacji ewidencyjnej i dendrologicznej park podworski, wchodzący w skład założenia dworsko-folwarcznego majątku Brynica (obecnie Wierzbica Górna), został dnia 04.09.2020 r. wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa opolskiego. Opisywany już na przełomie XVI/XVII w. zespół dworsko-folwarczny należał do rodziny von Posadowski do 1804 r., kiedy to August Leopold von Posadowski sprzedał go Luizie, księżnej wirtemberskiej. Być może z jej osobą związana jest budowa obecnego dworu i założenie parku. Następnymi właścicielami majątku byli Theodor Gloffkatarz oraz Josef Mahlich. W 1912 r. został przejęty przez Królewski Urząd Domen.

Pierwotnie zespół dworsko-folwarczny składał się z 3 części: rezydencjonalnej (niewielki park, dwór, spichlerz, gazon z zajazdem przed fasadą dworu), gospodarczej (podwórze folwarczne z zabudowaniami inwentarskimi i gospodarczymi) i kolonii domów mieszkalnych robotników folwarcznych.

Park został założony w 1 poł. XIX w. równocześnie z budową dworu i nawiązując do jego architektury, stał się przykładem formy przejściowej pomiędzy klasycyzmem a stylem krajobrazowym. Zgodnie z prądami panującymi w sztuce parkowej dziewiętnastego wieku w parku widoczna jest zarówno osiowość i symetria charakterystyczna dla stylu klasycystycznego, jak i kompozycja swobodna, naturalistyczna będąca cechą stylu krajobrazowego. Drzewostan parku można podzielić na trzy grupy: starodrzew (głównie lipy drobnolistne, dęby szypułkowe, klony jawory, robinie akacjowe i klony pospolite), nasadzenia z lat powojennych oraz 10-20-letnie samosiewy. Najstarszymi elementami zieleni jest aleja klonowa, grupa wiązów i dębów wokół ruin ceglanej budowli, szpalery wiązów, klonów i lip wzdłuż muru ogrodzenia oraz pozostające w okolicy dworu dąb i robinia o pokroju samotniczym. Park jako wartościowy element historycznej kompozycji założenia, stanowiący oryginalne otoczenie zabytkowego dworu i spichlerza poprzez wpis do rejestru zabytków został objęty ścisłą ochroną prawną i konserwatorską.

oprac. Małgorzata Puda, Katarzyna Długosz-Niedbalec

Fotografie parku z archiwum WUOZ-u w Opolu:

Wierzbica1 Wierzbica 2 Wierzbica3
Wierzbica4 Wierzbica5 Wierzbica 6

Kolejny instrument organowy został wpisany do rejestru zabytków

W sierpniu 2020 r. został wpisany do rejestru zabytków ruchomych województwa opolskiego instrument organowy, znajdujący się w kościele parafialnym pw. św. św. Piotra i Pawła w Nakle. Ten 20-głosowy instrument o pneumatycznej trakturze i stożkowych wiatrownicach pochodzi z warsztatu organmistrzowskiego Carla Berschdorfa z Nysy. O czym świadczy tabliczka z napisem: C. BERSCHDORF / NEISSE, umieszczona nad dwumanuałową klawiaturą wolno stojącego przed frontem obudowy kontuaru.

Znana firma organmistrzowska Carla Berschdorfa (1887-1950), została założona w 1877 r. w Głogówku przez braci Reinholda i Maxa Hundecków, a następnie
w 1889 r. przejęta przez ich ucznia Paula Berschdorfa. Działający w Nysie od ok. 1882 r. warsztat organmistrzowski został przekazany w 1928 r. przez Paula Berschdorfa synowi Carlowi, który wiedzę na temat budowy organów zdobywał nie tylko w warsztacie swojego ojca, ale także w firmie Augusta Laukhuffa w Weikersheim. Znajomość ze słynnym berlińskim akustykiem Johannesem Biehlem w znacznym stopniu wpłynęła na sposób projektowania i budowania instrumentów w nyskiej firmie Berschorfów. Uwzględniające warunki akustyczne świątyni organy miały dobre walory brzmieniowe oparte na odpowiednim doborze głosów i menzur. Dlatego też spełniały wymagania muzyczne liturgii
i nadawały się do koncertowania i wykonywania całej światowej literatury organowej. Ponad 129 instrumentów wybudowanych przez dwie generacje Berschorfów trafiło zarówno do kościołów na Śląsku, jak i w Berlinie, Brandenburgii, Prusach Zachodnich, Pomorzu, na Malcie i w Indonezji.

Ze względu na posiadane walory historyczne oraz artystyczne instrument organowy zgodnie z Ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami został objęty ścisłą ochroną konserwatorską.

Nako1 Nako2 Nako3

 Layer 0

bip

 

PUBLIKACJE
O ZABYTKACH OPOLSZCZYZNY

Poradnik strona tytuowa

Zachęcamy do przeczytania poradnika  Więcej >>

 

link

 

ZABYTEK CHRONIONY
PRAWEM